૧. નવી રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP 2020) અંતર્ગત શાળા પ્રવેશ નિયમ
ગુજરાત સરકારના શિક્ષણ વિભાગ દ્વારા ભારત સરકારની નવી રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP 2020) અને બાળકોના મફત અને ફરજિયાત શિક્ષણનો અધિકાર અધિનિયમ (RTE 2009) ના સુધારેલા નિયમો અનુસાર રાજ્યની તમામ સરકારી, ગ્રાન્ટેડ અને ખાનગી પ્રાથમિક શાળાઓમાં પ્રવેશ માટે વયમર્યાદાનું કડક માળખું નક્કી કરવામાં આવ્યું છે.
૨. ૧લી જૂનની કટઓફ તારીખ અને ધોરણવાર પાત્રતા
| વર્ગ / ધોરણ | ૧ જૂનના રોજ પૂર્ણ થયેલ ઉંમર | પાત્રતા સ્થિતિ |
|---|---|---|
| બાલવાટિકા (Balvatika) | ૫ વર્ષ પૂર્ણ અને ૬ વર્ષથી ઓછી (૫ થી ૬ વર્ષ) | પ્રાથમિક શાળા સંલગ્ન બાલવાટિકામાં પ્રવેશ પાત્ર |
| ધોરણ - ૧ (Std 1) | પૂર્ણ ૬ વર્ષ (૬ વર્ષ કે તેથી વધુ) | ધોરણ ૧ માં નિયમિત પ્રવેશ માટે ફરજિયાત પાત્ર |
| ધોરણ - ૨ (Std 2) | પૂર્ણ ૭ વર્ષ | અગાઉના વર્ગ પાસ કર્યાના આધારે |
| ધોરણ - ૩ થી ૮ | ક્રમશઃ ૮ વર્ષ, ૯ વર્ષ, ૧૦ વર્ષ... | પાછલા વર્ગના પરિણામ આધારે પ્રવેશ |
⚠️ ૧ દિવસનો પણ તફાવત માન્ય નથી:
જો બાળકની ઉંમર ૧લી જૂનના રોજ ૬ વર્ષ પૂરા થવામાં ૧ દિવસ પણ ઓછી હશે (દા.ત. જન્મ તારીખ ૨ જૂન હોય), તો તે બાળક ધોરણ ૧ માં પ્રવેશ મેળવી શકશે નહીં. તેવા બાળકને બાલવાટિકામાં જ પ્રવેશ આપવાનો સત્તાવાર નિયમ છે.
૩. પ્રવેશ માટે જરૂરી પ્રમાણપત્રોની યાદી (Checklist)
- જન્મ પ્રમાણપત્ર (Birth Certificate): સક્ષમ સત્તાધિકારી (ગ્રામ પંચાયત / નગરપાલિકા / મહાનગરપાલિકા) દ્વારા ઇશ્યૂ કરેલ અધિકૃત જન્મનો દાખલો.
- બાળકનું આધાર કાર્ડ: બાળકના સાચા નામ અને જન્મ તારીખ સાથેનું આધાર કાર્ડ.
- વાલીનું આધાર કાર્ડ અને રહેઠાણનો પુરાવો: રેશન કાર્ડ, લાઇટ બિલ અથવા ચૂંટણી કાર્ડ.
- બેંક ખાતાની વિગત: શિષ્યવૃત્તિ અને સરકારી સહાય માટે બાળકના અથવા માતા-પિતા સાથેના જોઈન્ટ એકાઉન્ટની પાસબુક.
- પાસપોર્ટ સાઇઝ ફોટોગ્રાફ્સ: બાળકના તાજેતરના ૨ રંગીન ફોટો.
- જાતિનું પ્રમાણપત્ર: અનુસૂચિત જાતિ (SC), અનુસૂચિત જનજાતિ (ST) અથવા સામાજિક-શૈક્ષણિક રીતે પછાત વર્ગ (SEBC) ના કિસ્સામાં.
૪. વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs)
પ્રશ્ન ૧: શું ખાનગી અંગ્રેજી માધ્યમની શાળાઓ માટે પણ આ નિયમ લાગુ પડે છે?
જવાબ: હા, ગુજરાત રાજ્યની તમામ સ્વનિર્ભર (Self-financed), સીબીએસઈ (CBSE) અને આઈસીએસઈ (ICSE) સહિતની તમામ શાળાઓને ૧ જૂન અને ૬ વર્ષનો નિયમ ફરજિયાત લાગુ પડે છે.
પ્રશ્ન ૨: RTE 25% મફત પ્રવેશમાં ધોરણ ૧ માટે ઉંમર કેટલી ગણાય છે?
જવાબ: RTE હેઠળ ખાનગી શાળામાં વિનામૂલ્યે ધોરણ ૧ માં પ્રવેશ માટે પણ ૧ જૂનની સ્થિતિએ પૂર્ણ ૬ વર્ષ થવા અનિવાર્ય છે.
ઓનલાઇન સચોટ ઉંમર ગણતરી કરો
Age Calculator ખોલો →
જન્મ તારીખ નાખી ૧ ક્લિકમાં જાણી લો કે બાળક કયા ધોરણમાં પ્રવેશ માટે પાત્ર છે.